De 5 beren van Hengelo

De discussie over de komst van een vijftal bronzen beelden heeft de afgelopen maand de gemoederen aardig bezig gehouden. Ook in de fraktie van D66 in Hengelo. Daarom hierbij een uitleg: waar gaat het nu precies om, hoe is de discussie verlopen en waarom is de fraktie van D66 uiteindelijk toch akkoord gegaan met de komst van de beren?

Een stuk geschiedenis;

Meer dan 10 jaar geleden werd het centrum van Hengelo op zijn kop gezet: er kwam een nieuwe betegeling, nieuwe goten, een nieuwe parkeerkelder, lichtlinde’s, een V&D en de Brink. Dit was ook de tijd waarin ook de nieuwe schouwburg nog niet af was, dus het centrum van Hengelo was in die tijd één groot bouwterrein. Rond die tijd werd er een bedrag van 1 miljoen gulden (4,5 ton in Euro) gereserveerd voor een kunstwerk.

Al vrij snel na de oplevering van de binnenstad kwam de kritiek. Die kritiek richtte zich met name op de markt: te kaal, te glad, te ongezellig en met een aantal “armetierige” lichtlindes.  Na enige tijd werd de politiek het eens over het idee om toch wat met de binnenstad te doen. Dit keer werden de opmerkingen en voorkeuren van de burgers meteen meegenomen. Uiteindelijk kwam daar een lijstje met voorkeuren uit met als punten voor de markt:
- liefst een kunstwerk met water
- echte bomen in de plaats van de lichtlindes

Ondertussen was het oorspronkelijke budget nooit uitgegeven en werd vorig jaar eindelijk begonnen met de procedure om een kunstwerk te kiezen. Er werd een commissie benoemd om de inzendingen te beoordelen en een lijst van eisen opgesteld. En inzendingen kwamen er. Honderden. Uiteindelijk bleken de beren naar mening van de commissie het best te voldoen aan de voorwaarden en hun smaak.

Waarom benoem je voor zo iets een commissie? In de praktijk komt het neer op “over smaak valt niet te twisten”. De politiek bemoeit zich zelden met de keuze tussen mooi en minder mooi. Die keuze wordt vrijwel altijd overgelaten aan een groep deskundigen. Als de politiek zich daar wél mee zou gaan bemoeien zouden we ook discussies kunnen verwachten over onderwerpen als het aanschafbeleid van de bibliotheek en de programmering van de schouwburg.  Dit betekent overigens niet dat politici zelf geen smaak hebben: Ook binnen de fraktie van D66 lopen de meningen heel erg uiteen. Maar als je een keer een commissie hebt benoemd om een keuze te maken, moet je de keuze van die commissie dan wel respecteren.

Terugkomen op een eerder besluit.

Hengelo heeft wel heel erg lang gewacht met het nemen van een besluit over het kunstwerk. Het Hengelo van 10 jaar geleden stond er financieel beter voor, het Hengelo van nu moet keihard snijden in budgetten van de schouwburg, muziekschool en bibliotheek. D66 is daarom wat anders tegen het gereserveerde bedrag aan gaan kijken. Reserveren voor een bepaalde bestemming wil voor ons niet zeggen dat het geld daarmee voor eeuwig vast ligt, we kunnen het bedrag nu ook op een andere manier gebruiken.

In ieder geval moesten de lichtlindes plaats maken voor echte bomen. Een punt waar vriend en vijand het over eens zijn. Maar of het kunstwerk er nu ook moest komen, daarover liepen de meningen uiteen. De D66 fraktie vond, dat we het in deze tijden van keiharde bezuinigingen niet konden maken om een dergelijk bedrag aan een kunstwerk op de markt te besteden. Laat het geld terugvloeien naar de reserves van de gemeente, zodat we daar de bezuinigingen mee kunnen verzachten.

… en toen kwam de provincie.

Op het allerlaatste moment kwam de provincie met de toezegging dat ze een forse bijdrage wilde doen aan de herinrichting van de markt. Maar alleen als het hele plan zou worden uitgevoerd: inclusief kunstwerk. De bijdrage was zodanig fors, dat we eigenlijk kunnen zeggen dat we het geld voor de beren van de provincie cadeau krijgen. De bijdrage van de provincie is éénmalig en alleen voor dit doel te besteden.  Dat betekent dat er uiteindelijk een bijna net zo groot bedrag kan worden uitgespaard en kan toevloeien naar de reserve.

De discussie hierover in de fraktie was stevig. Maar uiteindelijk gaf de gelopen procedure de doorslag. In de raadsvergadering van december heeft de fraktie daarom ingestemd met de komst van de beren.

Hoe nu verder.

De beren komen er nu. Of ze uiteindelijk welkom zijn in Hengelo weten we niet. De waardering voor een kunstwerk wil wel eens veranderen op het moment dat het kunstwerk er ook echt staat. Kijk maar naar de lichtlindes: iedereen was enthousiast, tot aan het moment dat ze werden onthuld, toen wou bijna iedereen er weer zo snel mogelijk vanaf.
De andere beweging zien we ook: het “Ei van Ko” in Enschede was zeer omstreden voor de komst van het kunstwerk, maar nu willen ze daar niet meer zonder.
Ook de plaats van een kunstwerk kan veranderen. Tegenover de Appel stond jarenlang een stalen waaier, die nu in Groot Driene staat. En het kunstwerk “7 generations” is ook verhuist naar de Roershoek.

Laten we de uiteindelijke plaats van de beren over enkele jaren eens voorleggen aan de bevolking. Er zijn alternatieven genoeg. En in tegenstelling tot de lichtlindes zijn de beren wél verplaatsbaar.

Lukas Schoonhoven.

Deel via: